آن به بعد اين فعل را حرام مىكند تا زمانى كه واجب كرده بود آن فعل حسن و بايستنى بوده و از حالا كه تحريم فرموده آن فعل قبيح و نبايستنى شده . بقول فاضل قوشچى در شرح تجريدش در ص 337 : لا حكم للعقل فى حسن الاشياء و قبحها و ليس الحسن و القبح عائدا الى امر حقيقى حاصل بالفعل قبل ورود الشرع يكشف عنه الشرع كما زعمه المعتزله بل الشرع هو المثبت له و المبين فلا حسن و لا قبح للافعال قبل ورود الشرع و لو عكس الشارع القضية فحسّن ما قبّحه و قبح ما حسّنه لم يكن ممتنعا و انقلب الامر فصار القبيح حسنا و الحسن قبيحا كما فى النسخ من الحرمة الى الوجوب و من الوجوب الى الحرمة . پس از بيان مدّعاى طرفين وارد مىشويم در بيان ادلّه طرفين : هر كدام از عدليه و اشاعره براى اثبات مطلب خود به دلائلى تمسك كرده‌اند كه در كتاب شريف كشف المراد به سه دليل از ادلّه عدليه و چهار دليل از ادلّه اشاعره اشاره شده . امّا دلائل عدليه : دليل اوّل : مسأله حسن و قبح عقلى بعض افعال از بديهيات است ، بيان ذلك : هنگامى كه ما به عقلاء عالم مراجعه مىكنيم مىبينيم تمام افراد بشر بدون استثناء چه آنها كه ماترياليست و ماديگرا هستند با همهء شعبى كه دارند و چه آنها كه الهى و قائل به ما وراء طبيعت هستند با همه مشربهاى گوناگون و سليقه‌هاى مختلف در يك سلسله احكام مشتركند فى المثل در سراسر دنيا عدالت را تحسين مىكنند احسان به همنوعان را بايستنى مىشمارند و . . . و در تمام كرهء زمين و پنج قارّه دنيا ظلم را تقبيح مىكنند و ظالم و متجاوز را محكوم مىكنند وجدان همهء مردم دنيا از اسرائيل غاصب و آفريقاى جنوبى نژادپرست